Krštenje je verski obred i predstavlja jedan od najvažnijih i najradosnijih dana u životu svakog hrišćanina. Krštenje simbolizuje pristupanje čoveka ili deteta u hrišćanstvo gde se, uz pomoć određenih rituala, čiste duša i telo onoga ko se krsti. Polivanje osveštanom vodom na krštenju simbolično predstavlja čišćenje duše i tela.
Još jedan pokazatelj važnosti krštenja u hrišćanskoj religiji jeste praznovanje Krstovdana 18. januara kao dana u kojem je Sveti Jovan Krstitelj krstio Isusa Hrista na reci Jordan.
Ko može da se krsti?
U vremenu kada je hrišćanstvo nastalo kršteni su bili samo odrasli ljudi voljni da pristupe hrišćanskoj religiji. Onaj koji je se krstio bi uz pomoć molitve i posta očistio svoju dušu i telo od greha kako bi bio spreman da pristupi Svetoj tajni krštenja. Krštenje se po nastanku hrišćanstva vršilo u rekama ili koritima koja su bila napravljena za te svrhe.
U današnje vreme najčešće se krste mala deca. Iako su deca rođena bezgrešna, po crkvenoj simbolici ona se, nakon što se krste, oslobađaju grehova praroditelja. I odrastao čovek se može krstiti ukoliko nije primio Svetu tajnu krštenja u detinjstvu.
Kumstvo
Kum na krštenju ima važnu ulogu zato što predstavlja duhovnog i pravoslavnog vodiča onome koga krštava. Nakon završenog krštenja i svedočenja pristupanju onoga ko se krsti u hrišćanstvo, kum je u obavezi da se i dalje kroz život stara o moralnom i pravoslavnom životu svog kumčeta. Odabir kumstva se najčešće odnosi na održavanje tradicije, te zadržavanja/nasleđivanje “starog kumstva“, iako nije greška da odaberete za kuma neku vama dragu osobu.
Po tradicionalnom shvatanju, kum bi trebalo da bude krštena, časna i poštena osoba u koju porodica ima poverenja. Kum takođe daje ime detetu, na osnovu svojih ili predloga roditelja, a kum ne može biti krvni srodnik.
Običaji za krštenje deteta
Običaji za krštenje deteta mogu se razlikovati od mesta do mesta, shodno tradiciji koja je generacijama unazad zastupljena u porodici i prenošena “s kolena na koleno“.
Najčešće se krste mala deca, sa navršenih četrdeset dana, a mnogi roditelji praktikuju da krštenje izvrše oko prvog rođendana deteta. Krštenje predstavlja svečani čin, a dete se može krstiti u crkvi, manastiru i hramu, ili kod kuće uz molbu i dopuštenje sveštenika. Krštenje se ne vrši u toku posta.
Ceremonija krštenja deteta se obavlja šetanjem u krug oko crkvenog oltara, uz svešteno lice koji čita molitvu i postavlja pitanje kumu ‘’Da li se odriče Satane?’’, nakon očitanih molitva sledi uranjanje deteta u posudu sa osveštanom vodom ili polivanje glave deteta vodom.
Još jedan od koraka prilikom krštenja jeste mazanje svetog ulja na na čelo, grudi i ruke uz čitanje molitve za krštenje. Odsecanje pramena kose koji se lepljivom trakom sastavlja i čuva predstavlja još jedan od važnih koraka koji prati krštenje deteta. Krštenje deteta se obično završava svečanim ručkom u krugu porodice, gde najbliža rodbina u miru i veselju proslavlja najradosniji dan u životu onoga ko se krsti.
Šta je potrebno pripremiti za krštenje?
Pre krštenje deteta potrebno je pripremiti krsnicu – veliko platno bele boje u koje se dete uvija nakon završenog krštenja. Takođe, potrebno je pripremiti sveću kupljenu u crkvi za kuma ili kumu, koju možete ukrasiti po želji. Od krsnice se nakon krštenja može napraviti jastučnica ili čaršav za dete. Ukoliko će se krštenje izvršiti u crkvi, svešteno lice će pripremiti sve što je neophodno za krštenje deteta – posudu sa vodom, struku bosiljka, ulje za krštenje i tamjan.
Ukoliko krštenje obavljate kod kuće, na vama je da pripremite sve što je potrebno za svečani čin krštenja. U nekim mestima za krštenje se priprema i dukat ili neki drugi simboličan poklon kojim se daruje kum. Običaj takođe nalaže da kum daruje svoje kumče simboličnim i skromnim darom.
