Državljanstvo Republike Slovenije poslednjih godina postao je san mnogih Srba, ali i stanovnika država koje nisu članice EU. Često čujemo da sve više stanovnika Srbije planira da svoju poslovnu karijeru nastavi u inostranstvu. Ono što je najpre potrebno svakome ko želi da ode u inostranstvo na privremeni rad jeste radna viza. Međutim, postoji i ekonomičniji način koji omogućava boravak duže od tri meseca u zemljama članicama EU, a to je pasoš zemlje koja je članica EU. U tim slučajevima mogu se izbeći novčani izdaci koji su potrebni za vađenje vize, kao i boravak duže od 90 dana u inostranstvu. Iz tog razloga Srbi sve više traže pravne mogućnosti za izdavanje pasoša susednih zemalja koje su članice Evropske unije. Ukoliko neko ima zajedničke korene ili mešoviti brak sa nekim zapadnim komšijom, može se dublje upoznati sa zakonskim dozvolama za apliciranje za strani pasoš. 
Među državama koje su prve na spisku Srba za ovu mogućnost jeste i Slovenija (pored Mađarske i Hrvatske). Kako bi neko aplicirao za slovenački pasoš mora imati državljanstvo Republike Slovenije. Kakva je procedura izdavanja slovenačkog državljanstva i koji su uslovi za apliciranje saznajte u nastavku teksta.
Ko ima pravo na državljanstvo Republike Slovenije?
Prema Zakonu o državljanstvu Republike Slovenije navedeno državljanstvo može se dobiti po dva osnova:
- Dobijanje državljanstva po rodu i
- Dobijanja državljanstva po vanrednoj naturalizaciji.
Prvi osnov dobijanja slovenačkog državljanstva je jasan i odnosi se na sticanje državljanstva po rođenju barem jednog od roditelja u Sloveniji, ili ako je podnosilac zahteva rođen u Sloveniji. U tom slučaju apliciranje je jednostavnije. Međutim, pitanje dobijanja državljanstva obično se odnosi na one koji ne ispunjavaju prvi osnov sticanja slovenačkog državljanstva. Tada stupa na snagu dobijanje papira po vanrednoj naturalizaciji. 
Od 2006. godine, kada je poslednji put izmenjen Zakon o državljanstvu Republike Slovenije, omogućeno je da za slovenačko državljanstvo mogu aplcirati i oni koji nacionalno doprinose toj državi. Njihova obaveza je redovno plaćanje poreza Republici Sloveniji.
Vanredna naturalizacija iz nacionalnih razloga je moguća i u slučaju kada je podnosilac potomak slovenačkog iseljenika do četvrtog kolena ili pripadnik slovenačke grupe u pograničnom području koji godinama aktivno deluje u slovenačkom društvu.
Kao potomak slovenačkog iseljenika, da biste dobili slovenačko državljanstvo, potrebno je da su vam neko od roditelja ili neko od njihovih roditelja (baba ili deda) rođeni u Sloveniji ili imaju/su imali državljanstvo Republike Slovenije. Ovim stičete pravo da, prema Zakonu o državljanstvu Republike Slovenije, aplicirate za državljanstvo Republike Slovenije u procesu vanredne naturalizacije.
Ukoliko ispunjavate ove uslove možete priložiti potrebnu dokumentaciju za sticanje željenog državljnstva. Ono što je važno jeste da sva potrebna dokumenta morate prevesti, a za to će vam biti potreban sudski tumač za slovenački jezik.
Podnošenje zahteva za slovenačko državljanstvo
Zahtev za sticanje državljanstva Republike Slovenije podnosi se policijskoj upravi u mestu stalnog boravka. Međutim, ukoliko podnosilac nema privremeno ili stalno mesto boravka na teritoriji Slovenije onda zahtev predaje u ambasadi ili konzulatu. 
Dokumenta koja su potrebna za apliciranje jesu zahtev koji podnosilac uglavnom popunjava svojeručno. Pored zahteva, od dokumentacije potrebni su vam i:
- Izvod iz matične knjige rođenih, koji ako je na običnom obrascu mora sadržati i odgovarajući prevod sudskog tumača za slovenački jezik;
- Izvod iz matične knjige vančanih (ukoliko ste udati / oženjeni) koji takođe ukoliko je na običnom obrascu mora sadržati i odgovarajući prevod ovlašćenog lica;
- Biografija na slovenačkom jeziku u kojoj navodite osnovne podatke o sebi, kao i razloge zbog kojih aplicirate za slovenačko državljanstvo;
- Dokaz o trenutnom državljanstvu (Republike Srbije), uz koji morate dostaviti i prevod sudskog tumača za slovenački jezik;
- Izvod iz matične knjige rođenih vaših roditelja ili vaših baka i deka gde se jasno vidi direktna veza sa vama. Ovaj izvod takođe mora imati i prevod kod ovlašćenog tumača za slovenački jezik. Ako je originalni dokument na slovenačkom jeziku ili međunarodnom obrascu onda prevod nije potreban;
- Druga dokumenta o slovenačkom poreklu (ukoliko postoje);
- Rešenje o upisu u poseban spisak slovenačke nacionalne manjine u Republici Srbiji (sa prevodom sudskog tumača za slovenački jezik);
- Dokaz o petogodišnjem aktivnom članstvu u Društvu Slovenaca u Srbiji odnosno državi u kojoj živite;
- Dokaz o nekažnjavanju (zahtev za ovu potvrdu predaje se lokalnoj jedinici MUP-a) koji nije stariji od 3 meseca;
- Dokaz o plaćenim taksama;
- Uverenje o zaposlenju (ako ste zaposleni) ili uverenje o statusu studenta (ako ste student);
- Drugi dokazi (ukoliko posedujete druge relevantne dokumente kao što su pohvale, sertifikati, preporuke, a smatrate da su korisni, možete dodati uz ostala dokumenta).
Nakon analiziranja vašeg zahteva i dokumentacije, relevantni organi Republike Slovenije doneće odluku o prijemu slovenačkog državljanstva.
